2024 yılında MPXV klad Ib’nin Orta Afrika’da yayılması, mevcut Mpox aşılarının ve daha önce geçirilmiş klad IIb infeksiyonunun bu yeni viral klada karşı çapraz bağışıklık sağlayıp sağlamadığı sorusunu gündeme getirmiştir. Bu çok ülkeli gözlemsel çalışmada, ABD, Brezilya ve Portekiz’deki üç akademik merkezden Temmuz 2022–Ağustos 2023 tarihleri arasında alınan plazma örneklerinde MPXV klad Ia, Ib ve IIb’ye karşı antikor yanıtları değerlendirilmiş. Toplam 191 katılımcıdan elde edilen 232 plazma örneği; çocukluk döneminde birinci kuşak çiçek aşısı Dryvax uygulananlar, MVA-BN aşısı yapılanlar, hem Dryvax hem de MVA-BN uygulananlar, PCR ile doğrulanmış MPXV klad IIb infeksiyonu geçirenler ve aşılanmamış ya da infeksiyon geçirmemiş kontroller olmak üzere beş grupta incelenmiş. Antikorların virusa bağlanması ELISA, canlı virusu nötralize etme kapasitesi ise plak azaltma nötralizasyon testiyle ölçülmüş. Aşılanan gruplarda her üç MPXV kladına karşı çapraz antikor bağlanması görülmesine rağmen nötralizan antikor yanıtlarının genel olarak düşük olduğu saptanmış. Ölçülebilir nötralizasyon oranı yalnızca MVA-BN uygulanan örneklerde %3–15 iken, Dryvax uygulananlarda %28–35, Dryvax ile birlikte MVA-BN uygulananlarda ise %39–55 olarak bulunmuş. Klad IIb infeksiyonu geçirenlerde klad Ia ve Ib’ye karşı çapraz antikor bağlanması görülmüş; ancak klad Ib’ye karşı ölçülebilir nötralizasyon yalnızca örneklerin %9’unda saptanmış. Ayrıca yüksek düzeyde korunmuş bir yüzey proteini olan A35’i hedefleyen antikorların klad I varyantlarına, klad IIb’ye göre daha düşük düzeyde bağlandığı gösterilmiş. Araştırmacılar, mevcut aşıların veya geçirilmiş klad IIb infeksiyonunun oluşturduğu antikorların yeni klad Ib’ye karşı güçlü bir çapraz nötralizasyon sağladığının varsayılamayacağını belirtmişler. Bununla birlikte çalışmada yalnızca humoral yanıtın değerlendirildiği; hücresel bağışıklık ve nötralizan olmayan antikor işlevlerinin klinik korumaya katkıda bulunabileceği vurgulanmış. Bulgular, farklı MPXV kladlarını kapsayan yeni aşıların, rapel stratejilerinin ve antikor temelli tedavilerin geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Crandell J, Fantin RF, de Araújo LP, et al. Neutralising antibody responses to MPXV clades Ia, Ib, and IIb after infection or vaccination: a multicountry observational study. Lancet Infect Dis. 2026:S1473-3099(26)00173-8.
