Toplum kökenli pnömoni (TKP), ampirik geniş spektrumlu antibiyotik kullanımının en sık görüldüğü klinik tablolardan biridir. CAP-NEXT çalışmasında, düşük doz toraks BT ile hasta başı multipleks PCR (PoC-PCR) uygulamalarının, orta ve ağır TKP nedeniyle hastaneye yatırılan erişkin hastalarda geniş spektrumlu antibiyotik kullanımını azaltıp azaltamayacağı araştırılmış. Bu randomize, çok merkezli, prospektif, kontrollü öncesi-sonrası çalışmasında, yoğun bakım gereksinimi olmayan ve ilk kez TKP tanısı alan erişkin hastalar değerlendirilmiş. Müdahale gruplarında düşük doz toraks BT veya PoC-PCR sonuçları antibiyotik tedavi önerileriyle birlikte klinik uygulamaya entegre edilirken, kontrol grubunda standart bakım sürdürülmüş. Başlangıç döneminden sonra düşük doz BT grubuna 561, PoC-PCR grubuna 910 ve standart bakım grubuna 2084 hasta dahil edilmiş. Düşük doz BT hastaların %40’ında, PoC-PCR ise %67’sinde uygulanmış. Standart bakım ile karşılaştırıldığında, geniş spektrumlu antibiyotik kullanım süresi açısından düzeltilmiş göreceli risk düşük doz BT grubunda 1.12 [%95 güven aralığı (GA): 0.90-1.38], PoC-PCR grubunda ise 0.89 (%95 GA: 0.75-1.04) olarak bulunmuş. PoC-PCR uygulamaları 90 günlük mortalite açısından standart bakıma eşdeğer bulunmuş, düşük doz BT grubunda ise bu sonuç gösterilememiş.
Araştırmacılar, orta ve ağır toplum kökenli pnömoni hastalarında düşük doz toraks BT’nin geniş spektrumlu antibiyotik kullanımını azaltmada belirgin bir katkı sağlamadığını; PoC-PCR’ın ise antibiyotik kullanımını azaltma potansiyeline sahip olmakla birlikte bu etkinin çalışmada kesin olarak gösterilemediğini belirtmiş.
Zhang L, Aleva RM, Ammerlaan HSM, et al. Impact of low-dose chest CT and multiplex PCR on antibiotic usage for community-acquired pneumonia: multicentre prospective controlled before-after study with cluster randomisation (CAP-NEXT study). Clin Microbiol Infect. 2026: S1198-743X(26)00340-X.
