Tüberküloz (TB) tanısında altın standard balgam incelemesi olsa da çocuklarda, HIV ile yaşayan bireylerde ve prodüktif öksürüğü olmayan hastalarda balgam örneği almak zordur. Ayrıca balgam çıkarma işlemi sağlık çalışanları için ciddi aerosol riski oluşturur. Bu prospektif, iç içe geçmiş olgu-kontrol çalışması, tüberküloz şüphesi olan hastalardan kolayca alınabilen salya ve oral sürüntü örneklerinde moleküler test (Xpert MTB/RIF Ultra) yapılmasının tanısal doğruluğunu, balgam kültürü altın standardına karşı değerlendirmeyi ve karşılaştırmayı amaçlamış.
Kolombiya’da birinci basamak merkezlerinde izlenen katılımcılardan balgam kültürü ile birlikte eş zamanlı tükürük ve oral sürüntü örnekleri alınmış; her iki örnekte de Xpert MTB/RIF Ultra testi uygulanmış. Analize, kültürle doğrulanmış 95 tüberküloz olgusu ile 95 kültür-negatif kontrol dahil edilmiş. Çalışmada tükürük örneklerinin duyarlılığı %90.5, özgüllüğü %95.8; oral sürüntü örneklerinin ise duyarlılığı %71.6, özgüllüğü %98.9 bulunmuş. Tükürük örnekleri, oral sürüntülere göre anlamlı olarak daha yüksek duyarlılık göstermiş; özgüllük açısından ise anlamlı fark saptanmamış. Ayrıca katılımcıların %95’ten fazlası her iki örnekleme yöntemini de kabul edilebilir bulmuş.
Yazarlar, özellikle tükürük örneklerinin Dünya Sağlık Örgütü’nün düşük karmaşıklıktaki balgam dışı TB testi için önerdiği %80 ve üzeri duyarlılık hedefini aştığını ve balgam veremeyen ya da balgam elde edilmesi zor hastalarda umut verici bir alternatif olabileceğini vurgulamış.
Vargas DA, Fuertes-Bucheli JF, Sanchez-Hidalgo A, et al. Diagnostic accuracy of molecular testing on saliva and oral swabs for pulmonary tuberculosis. Clin Infect Dis. 2026: ciag055.
