Bu derleme, insan sitomegalovirus (CMV) infeksiyonunun santral sinir sistemi üzerindeki etkilerini ve altta yatan patogenez mekanizmalarını güncel literatür ışığında kapsamlı biçimde değerlendirmektedir. Sağlıklı bireylerde genellikle asemptomatik seyreden CMV infeksiyonunun, immünosüprese hastalarda ve konjenital infeksiyonlarda ciddi nörolojik komplikasyonlara yol açtığı; belirgin nörotropizmi nedeniyle ensefalit, kognitif bozulma ve mikrosefali, serebral palsi ile sensörinöral işitme kaybı gibi gelişimsel anomalilerle ilişkili olduğu vurgulanmaktadır.
Derlemede, CMV’nin santral sinir sistemine invazyonu, latent kalıcılığı ve immün kaçış mekanizmaları ile viral replikasyon ve konak immün yanıt etkileşimleri ele alınmış; özellikle viral giriş, çoğalma ve immün modülasyonu içeren moleküler yolakların nöronal hasar ve nörogelişimsel bozukluklardaki rolü özetlenmiş. Ayrıca in vitro ve in vivo modellerden elde edilen bulgular doğrultusunda CMV’nin nöral hücrelerle etkileşerek beyin homeostazını bozduğu gösterilmiş; konjenital ve kazanılmış infeksiyonlara bağlı uzun dönem nörolojik sekeller ile karakteristik radyolojik bulgular tartışılmış.
Sonuç olarak, CMV ile konak sinir sistemi arasındaki kompleks etkileşimin daha iyi anlaşılmasının, hedefe yönelik tedavi yaklaşımlarının ve koruyucu stratejilerin geliştirilmesi açısından kritik olduğu belirtilmiş.
Reddy V, Lodha L, Gupta S, Mani RS, Ashwini MA. Neurological consequences of CMV infection: overview of pathogenesis and host responses. Rev Med Virol. 2026; 36 (1): e70095.
