ATLAS çalışması, Tanzanya ve Uganda’da HIV ile yaşayan ve sepsis nedeniyle hastaneye yatırılan erişkin hastalarda erken ve yüksek doz antitüberküloz tedavinin etkinliğini değerlendiren faz 3, randomize kontrollü bir çalışma olarak tasarlanmış. Toplam 395 hasta analiz edilmiş ve hastaların %52’sinde tüberküloz tanısı doğrulanmış. Hastalar, tüberküloz tedavisinin hemen başlanması veya tanı konulduktan sonra başlanması ile yüksek doz veya standard doz tedavi stratejilerine randomize edilmiş. Tüm hasta grubu değerlendirildiğinde ne erken başlanan antitüberküloz tedavinin ne de yüksek doz tedavinin 28 günlük mortalite üzerinde anlamlı bir üstünlüğü gösterilememiş. Ancak mikrobiyolojik olarak tüberkülozu doğrulanan alt grupta, standard dozda erken başlanan tedavi, tanı sonrasında başlanan standard doz tedaviye göre mortaliteyi belirgin şekilde azaltmış [%12’ye karşı %34; “adjusted hazard ratio” (aHR): 0.32; %95 güven aralığı (GA) 0.13–0.82]. Buna karşın yüksek doz tedavi mortalite açısından ek yarar sağlamamış ve daha fazla ilaç ilişkili karaciğer hasarı görülme eğilimi göstermiş. Bu sonuçlar, HIV ilişkili sepsisli tüm hastalarda ampirik antitüberküloz tedavi kullanımını desteklememekle birlikte, altta yatan tüberkülozu bulunan hastalarda etkin tedaviye mümkün olan en kısa sürede başlanmasının sağkalımı önemli ölçüde iyileştirebileceğini göstermiş.
Heysell SK, Mpagama SG, Nuwagira E, et al. Immediate or high-dose antituberculosis therapy for HIV-related sepsis in Tanzania and Uganda (ATLAS): a phase 3, open-label, randomised, controlled, 2 × 2 factorial, superiority trial. Lancet Infect Dis. 2026; 26 (6): 601-13.
