Ülkemizden araştırmacıların da bulunduğu bu derleme, Orta ve Doğu Avrupa’daki HIV salgınına dikkat çekmektedir. Derlemeler son on beş yılda bölgedeki salgının evrimine genel bir bakış sunarak, epidemiyolojik eğilimleri, bakımda eşitsizlikleri ve UNAIDS’in 95 95 95 hedeflerine ulaşmada süregelen zorlukları vurgulamış. Orta Avrupa ülkelerinin test ve tedaviye erişimi genişletmede ilerleme kaydettiği, Doğu Avrupa’nın sosyoekonomik istikrarsızlık, sınırlı fonlama ve kilit nüfus gruplarını etkileyen damgalanma nedeniyle hızla büyüyen bir salgınla karşı karşıya kalmaya devam ettiği vurgulanmış. İnceleme ayrıca sağlık sistemleri, önleme programları ve yönetim stratejilerinde geniş farklılıklar gösteren AB ve AB dışı ülkeleri de içeren bölgenin çeşitliliğini de ele almış. Tanı, antiretroviral tedavi ve halk sağlığı politikalarındaki iyileşmelere rağmen; geç tanı, bakıma erişimde eşitsizlikler ve düşük viral baskılama oranlarının önemli engeller olmaya devam ettiği ifade edilmiş. İki bölümden oluşan bu incelemenin ilk bölümü bölgedeki HIV salgını, testler, kılavuzlar, HIV ile yaşayan kişiler için sağlıkla ilgili hizmetler ve bakım basamağını ele alırken, ikinci bölümü önleme, damgalanma ve ayrımcılığa odaklanmış.
Gökengin D, Vahabi MM, Alexiev I, et al. The evolving HIV landscape in Central and Eastern Europe: progress, gaps, and future directions-Part I. Int J Infect Dis. 2026; 168:108690.
Makalenin Birinci Bölümü İçin Tıklayınız
Gökengin D, Vahabi MM, Alexiev Ivanov I, et al. The evolving HIV landscape in Central and Eastern Europe: Progress, gaps, and future directions-part II. Int J Infect Dis. 2026; 168:108680.
