Shigella ve enterotoksijenik Escherichia coli (ETEC), bakteriyel ishalin en sık nedenlerinden olmasına rağmen her ikisine karşı da ruhsatlı bir aşı bulunmamaktadır. Bu çalışmada araştırmacılar, ETEC’in kolonizasyon faktör antijeni 1 (CFA/I) ve ısıya duyarlı enterotoksin B alt birimini (LTB) eksprese edecek şekilde zayıflatılmış bir Shigella flexneri 2a suşu (CVD 1208S-122) geliştirmiş ve artan dozlarla ilk-insan randomize kontrollü çalışmasını yürütmüşler. Doz artırım kohortlarına tek doz 10⁸–10¹⁰ koloni oluşturan birim (CFU) aşı veya plasebo, dördüncü bir kohorta ise 10⁸ CFU’luk aşının bir veya iki dozu uygulanmış; aşının güvenliği ve klinik kabul edilebilirliği, dışkıyla atılan aşı organizmalarının genetik kararlılığı ve oluşan bağışıklık yanıtları değerlendirilmiş. 10⁸ CFU dozları iyi tolere edilmiş (%100, 6/6); 10⁹ CFU alanların birinde (%20, 1/5) ishal, 10¹⁰ CFU alan dört kişide ise (%67, 4/6) ateş veya ishal şeklinde reaktojenite gözlenmiş. Dışkıyla atılan aşı organizmaları genetik açıdan kararlı bulunmuş. Shigella’nın lipopolisakkarit (LPS) ve invazyon plazmid antijeni B’sine (IpaB), ayrıca ETEC’in CFA/I fimbriyaları ve LTB’sine karşı serumda, antikor salgılayan hücrelerde, lenfosit süpernatatında ve dışkı örneklerinde yanıtlar saptanmış; serum antikorlarının in vitro olarak Shigella’ya karşı bakterisidal aktivite gösterdiği ve ETEC’in yapışmasını engellediği belirlenmiş. Araştırmacılar, düşük dozların güvenli olduğunu ancak en yüksek dozun kabul edilemez reaktojenite oluşturduğunu, tüm dışkı izolatlarının genetik kararlılığını ve prototip aşının immünojenik olduğunu vurgulayarak, en sık görülen Shigella serotiplerine ve ETEC CFA tiplerine karşı daha geniş koruma sağlayacak multivalan bir formülasyona geçilmesini önermişler.
Chen WH, Barry EM, Toapanta FR, et al. Evaluation of the safety, genetic stability, and immunogenicity of an attenuated shigella live vector expressing enterotoxigenic escherichia coli antigens, vaccine strain CVD 1208s-122. J Infect Dis. 2026; 234 (1): 9-19.
Makale İçin Tıklayınız