Son yıllarda invazif pulmoner aspergillozun (İPA) epidemiyolojik profili oldukça değişmiş; klasik risk faktörleri bulunmayan pek çok kritik hastada, yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) görülme sıklığı artmış. Bu değişim, kortikosteroid ve immünomodülatör tedavilerin daha sık kullanılması, kronik akciğer hastalığı prevalansındaki artış ve influenza ile COVID-19 gibi ağır viral pnömonilere bağlıymış.
Bu hastalarda hava yolu epiteli hasarı, immün disregülasyon ve mekanik ventilasyonun, derin bir immünsüpresyon olmaksızın da fungal invazyonu kolaylaştırdığı belirtilmiş. Kortikosteroidlerin İPA patogenezinde merkezi bir rol oynadığı aktarılmış. Hiperinflamasyonu sınırlandırırken, aynı zamanda NF-κB sinyal yolunu baskılayıp TNF-α üretimini azaltarak ve IL-10 salınımını artırarak fungal temizliği bozduğu; bunun sonucunda bağışıklık yanıtının Th2 yönünde kaydığı ifade edilmiş. Nötrofil göçünün düzensiz hale gelerek etkili patojen eliminasyonundan ziyade doku hasarına yol açtığı saptanmış. Kortikosteroidlerin ayrıca Aspergillus yükünü doğrudan artırabildiği ve riski daha da yükseltebildiği vurgulanmış. YBÜ hastalarında, “halo bulgusu” gibi radyolojik ayırt ettirici işaretlerin nadir görülmesi ve kolonizasyon ile invazif hastalığı ayırt etmenin zorluğu nedeniyle İPA tanısının güç olduğu belirtilmiş. Serum ve bronkoalveoler lavaj galaktomannanı, β-D-glukan testleri ve PCR’ın, hastalığın erken saptanmasını sağlasa da bu heterojen popülasyonda tek bir testin kesin tanı koydurucu olmadığı ifade edilmiş. Bu nedenle hastalarda yüksek kaliteli alt solunum yolu örneklerinin elde edilmesi gerektiği not edilmiş. Ayrıca etkili tedavinin yalnızca zamanında tanı değil, YBÜ hastalarındaki farmakolojik zorluklar ve antifungallerin farmakodinamisi dikkate alınarak uygun antifungal seçimini de gerektirdiği bildirilmiş. Kortikosteroid alanlar, kronik akciğer hastalığı olanlar, ağır viral pnömonisi bulunanlar veya invazif ventilasyon gerektirenler gibi yüksek riskli hastaların tanınmasının, sonuçları iyileştirmek açısından kritik olduğu vurgulanmış. Bu grupta mortalitenin nötropenik hastalardakini aşabildiği; bu durumun da artmış klinik şüphe ve zamanında antifungal tedavi gereksinimini vurguladığı belirtilmiş.
Nötropenik olmayan hastalarda, özellikle kortikosteroidlerin inflamasyon ve konak savunması üzerindeki çift yönlü etkileri başta olmak üzere, İPA’nın immünopatogenezinin daha iyi anlaşılmasının; risk sınıflaması yapılmasına ve daha erken girişimlere rehberlik edebileceği dile getirilmiş. Artırılmış sürveyans, hızlı tanısal değerlendirme ve immünomodülatör tedavilerin akılcı kullanımının, YBÜ ortamında bu yıkıcı infeksiyonun artan yükünü azaltmak için temel stratejiler olduğu ifade edilmiş.
Terrones-Campos C, Gallardo-Pizarro A, Martinez-Urrea A, et al. Invasive pulmonary aspergillosis in the ICU: the corticosteroid link. Pneumonia (Nathan). 2026; 18 (1): 2.
