Yarasalar, zoonotik patojenler için kritik rezervuarlar olmalarının yanı sıra temel ekolojik roller üstlenmektedirler. Memeli türlerinin yaklaşık %22’sini temsil eden yarasalar; koronaviruslar, rabdoviruslar ve paramiksoviruslar dahil olmak üzere çok çeşitli zoonotik virusların doğal konakçısıdır. Eşsiz fizyolojik ve immünolojik özellikleri, klinik semptomlar göstermeden patojenleri barındırmalarına olanak tanıyarak onları infeksiyon hastalıklarının ortaya çıkmasında kritik oyuncular haline getirmektedir.
Araştırmacılar, yarasa popülasyonlarına zarar vermeden yayılım risklerini azaltmak amacıyla rekombinant veziküler stomatit virusu (rVSV) tabanlı aşılar kullanarak çok yollu bir aşılama stratejisi geliştirmişler. Bu kapsamda aşı taşıyan sivrisineklerin, kemirgen ve yarasa modellerinde koruma sağlayan rVSV tabanlı kuduz ve Nipah aşılarını ilettikleri gözlenmiş. Simüle edilmiş doğal koşullar altında, aşı taşıyan sivrisineklerle bir arada yaşamanın yarasalarda güçlü bağışıklık yanıtları uyandırdığı ve bunun laboratuvar ortamlarının ötesinde uygulanabilirliğini desteklediği saptanmış. Tamamlayıcı bir yaklaşım olarak, yarasaların mineral arama davranışından yararlanan tuzlu su tuzaklarının, oral aşılama yoluyla benzer bağışıklık koruması sağladığı bildirilmiş.
Sonuç olarak bu bulgular, yabani yarasaları bağışıklamak için esnek ve ekoloji odaklı bir aşılama platformu sunmuş. Yarasalara zarar vermeden zoonotik yayılım riskini azaltmak için ölçeklenebilir bir strateji ortaya koymuş.
Li H, Yuan F, Yao Y, et al. Ecological vaccination: A strategy to prevent zoonotic spillover from bats. Sci Adv. 2026;12 (11): eaec0269.
Makale İçin Tıklayınız
