Uzun etkili antiretroviral tedavi, ilaç uyumunu artırabilir ve damgalanmayı azaltabilir. Ancak şu an onaylı tek tam rejim olan kabotegravir + rilpivirin pahalı ve dünyanın birçok yerinde erişilemezdir. Bu çalışmada, ucuz ve jenerik üç ilacı (lopinavir, ritonavir ve tenofovir) tek bir lipid nanopartikülde birleştiren enjektabl TLC-ART 101’in güvenliği ve farmakokinetiği insanda ilk kez araştırılmış. Çalışmaya HIV negatif, sağlıklı 12 erişkin dahil edilmiş. Katılımcılara tek doz cilt altı enjeksiyon uygulanmış ve katılımcılar 64 güne kadar izlenmiş. İlaç düzeyleri plazmada ve periferik kan mononükleer hücrelerinde (PBMC) ölçülmüş; iki katılımcıda lenf nodu biyopsisi yapılmış. Tüm katılımcılar çalışmayı tamamlamış. Lopinavirin plazma yarı ömrünün belirgin olarak uzadığı görülmüş; yarı ömür yüksek dozda medyan 17 gün olarak bulunmuş (ağızdan alımda yaklaşık 5 saat). Lopinavir, çoğu katılımcıda iki ay boyunca kanda saptanmış. Ritonavirin yarı ömrü ise yaklaşık 12 saat olarak bulunmuş ve ağızdan alıma göre anlamlı olarak uzamamış. Buna rağmen lopinavirin kanda uzun süre kalması, güçlendirici gerektirmeyen uzun etkili bir proteaz inhibitörünün mümkün olabileceğini düşündürmüş. Tenofovirin plazma yarı ömrü yüksek dozda medyan 3,5 gün olarak saptanmış; aktif metaboliti tenofovir difosfat ise hücre içinde 14 güne kadar saptanabilmiş. Üç ilacın da hücre içindeki ve lenf nodlarındaki toplam maruziyetinin plazmadakinden yüksek olduğu görülmüş ve bu bulgu nanopartikülün lenfatik sisteme yöneldiği hipotezini desteklemiş. Sonuç olarak bu yeni nanopartikülün insandaki ilk uygulamasında lopinavir iki ay boyunca kanda kalmış; tenofovirin süresi biraz uzamış ama aylık doz hedefi için yetersiz kalmış, ritonavirinki ise uzamamış. Aşırı duyarlılık reaksiyonlarının sık görüldüğü ve platformun geliştirilmesine devam edilmeden önce bu reaksiyonların mekanizmasının aydınlatılması gerektiği vurgulanmış. Ekibin bir sonraki adayı olan TLC-ART 301’in, DSÖ’nün birinci basamak rejimini (tenofovir/lamivudin/dolutegravir) uzun etkili hale getirmeyi hedeflediği belirtilmiş.
Bender Ignacio RA, Jonsson C, Perazzolo S, et al. A novel injectable drug-combination nanoparticle containing three antiretrovirals designed for HIV treatment: a first-in-human trial. J Infect Dis. 2026:jiag504.
