CAR-T tedavisinden sonra infeksiyonlar, relaps dışı ölümlerin başlıca nedenidir. Solunum yolu viral infeksiyonları sık görülür; ancak uzun dönem sıklıkları, tekrarlamaları ve bağışıklık sisteminin toparlanmasıyla ilişkileri yeterince bilinmemektedir. Bu çalışmada bu sorular araştırılmış. Çalışma, 2018-2024 yıllarını kapsayan tek merkezli ve retrospektif bir çalışma olarak yürütülmüş. CAR-T tedavisi alan 563 hasta çalışmaya dahil edilmiş; hastaların %82’si lenfoma nedeniyle CD19 hedefli, %18’i miyelom nedeniyle BCMA hedefli tedavi almış. Hastaların medyan yaşı 65 imiş. Tanı, solunum yolu örneklerinde multipleks PCR ile infeksiyonun doğrulanmasıyla konulmuş. Epizotlar üst ve alt solunum yolu infeksiyonu olarak ayrılmış. Ağırlık, CTCAE (Advers Olaylar İçin Ortak Terminoloji Kriterleri) ile derecelendirilmiş; kabaca hastaneye yatışa karşılık gelen 3. derece ve üzeri olaylar “ağır” infeksiyon olarak kabul edilmiş. İnfeksiyonlar tekrarlayan olaylar olarak modellenmiş; lenfosit sayısı, CD4+ ve CD19+ hücre sayıları ile immünglobulin düzeyleri zamanla değişen risk faktörleri olarak incelenmiş. Hastaların %46’sında toplam 446 infeksiyon epizotu görülmüş ve epizotların çoğu tedaviden 100 gün sonra ortaya çıkmış. Hasta başına beklenen epizot sayısı 1. yılda 0.68, 2. yılda 1.15 ve 3. yılda 1.61’e ulaşmış; ağır epizotlar için bu sayı 2. yılda 0.25 imiş. En sık etkenler SARS-CoV-2 (%41) ve rinovirus (%27), ardından RSV, influenza ve parainfluenza olarak tespit edilmiş. Epizotların %77’si hafif veya orta, %23’ü ağır seyretmiş; %18’i alt solunum yoluna ilerlemiş. On hasta infeksiyon nedeniyle kaybedilmiş; bunların dokuzunda etken SARS-CoV-2, birinde influenza imiş. İnfeksiyon geçirenlerin %37’sinin birden fazla epizot yaşadığı görülmüş. Viral PCR pozitifliği medyan 33 gün sürmüş. Lenfosit sayısının 0.5×10⁹/L’nin altında olmasının hem infeksiyon hem de ağır infeksiyon riskini artırdığı, düşük B hücre (CD19+) sayısının ise ağır infeksiyonla ilişkili olduğu bulunmuş. Hem infeksiyon hem de ağır infeksiyon riskinin en yüksek olduğu grubun mantle hücreli lenfoma olduğu saptanmış. Multipl miyelomda infeksiyonun daha sık görüldüğü ancak ağırlığının artmadığı bildirilmiş. CD4+ hücre sayısı, IgG düzeyi ve IVIG tedavisinin ise infeksiyon riskiyle ilişkisiz olduğu görülmüş. Ağır influenza ve RSV infeksiyonlarının tümü aşısız hastalarda görülmüş. İnfeksiyon geçirenlerde sağkalım sayısal olarak daha düşükmüş, ancak fark istatistiksel olarak anlamlı değilmiş. Sonuç olarak CAR-T sonrası solunum yolu viral infeksiyonları sık görülen ve klinik açıdan önemli geç komplikasyonlar olarak değerlendirilmiş. Bağışıklık sisteminin yetersiz toparlanmasının, özellikle lenfopeninin, hem infeksiyon riskini hem de ağırlığını artırdığı görülmüş. Lenfosit sayısının 0.5×10⁹/L’nin altında olmasının, yakın izlem ve gerektiğinde erken antiviral tedavi için yol gösterici bir eşik olabileceği önerilmiş.
Einarsdottir S, Fei T, Sotelo-Alva MI, et al. Respiratory viral infections following CAR-T cell therapy for lymphoma and myeloma: Severity and immune correlates. Int J Infect Dis. 2026;173:109138.
