Polimiksinler, çoklu ilaca dirençli Gram-negatif infeksiyonlar için son seçenek antibiyotiklerdir; ancak nefrotoksisiteleri klinik kullanımı sınırlandırmaktadır. Çalışmada kolistin ile polimiksin B’nin nefrotoksisitesinin karşılaştırılması ve akut böbrek hasarı için risk faktörlerinin tanımlanması amaçlanmış. Araştırmacılar, normal veya orta derecede bozulmuş böbrek fonksiyonuna sahip 258 hastayı (132 kolistin, 126 polimiksin B) retrospektif olarak incelemiş. Akut böbrek hasarı riskini öngörmek için makine öğrenmesi algoritmaları kullanılmış ve polimiksin B yerine kolistin tercih edilmesinin riskini değerlendirmek amacıyla eğilim skoru eşleştirmesi uygulanmış.
Çalışma sonucunda, kolistin nefrotoksisitesinin (en az evre II KDIGO akut böbrek hasarı olarak tanımlanmıştır) hem eşleşmemiş kohortta (kolistin için %31’e karşılık polimiksin B için %19, p=0,04) hem de eşleşmiş kohortta (kolistin için %34.4’e karşılık polimiksin B için %14.1, p=0,01) polimiksin B’ye göre anlamlı derecede daha sık görüldüğü saptanmış. Makine öğrenmesi; daha düşük başlangıç eGFR değerini, daha yüksek ürik asiti, hipoalbüminemiyi, ileri yaşı, eşlik eden nefrotoksik ilaç kullanımını, vücut ağırlığını, vazopresör kullanımını ve polimiksin tipini en önemli öngördürücüler olarak belirlemiş. Polimiksin B yerine kolistin tercih edilmesi, hem eşleşmemiş kohortta [“odds ratio” (OR): 2.08, %95 güven aralığı (GA): 1.14–3.79] hem de eşleşmiş kohortta (OR: 3.42, %95 GA: 1.38–8.5) anlamlı nefrotoksisite riski ile sonuçlanmış. Akut böbrek hasarı vakalarının yalnızca %41’inde 30 gün içinde tam böbrek iyileşmesi gerçekleştiği bildirilmiş.Yazarlar, kolistinin polimiksin B’ye kıyasla anlamlı derecede daha yüksek nefrotoksisite gösterdiği sonucuna vararak; başlangıç böbrek fonksiyonu ile akut böbrek hasarı riski arasındaki karmaşık ilişkinin, polimiksin seçimi ne olursa olsun orta derecede böbrek yetmezliği olan hastalar için dikkatli izlem gerektirdiğini vurgulamışlar.
Özdede M, Balli Turhan FN, Geridönmez Ö, Kara E, Metan G. Comparative nephrotoxicity of polymyxin B versus colistin: evidence from ensemble learning and propensity score matching. J Antimicrob Chemother. 2026;81(6):dkag044.
