Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi kurucu dekanı Prof. Dr. Şevket Ruacan KLİMİK 2015’te ‘Tıp ve Yayın Etiği’ başlıklı konuşması ile bilim etiği konusundaki engin bilgi ve deneyimini katılımcılarla paylaştı. Konuşması sonrasında kendisi ile keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik.
Sizce bilimsel araştırmalar konusunda Türkiye hangi aşamada?
Bilimsel araştırmalar konusunda 1990’lı yıllardan itibaren Türkiye önemli bir gelişme göstermekte iken 2003 yılında duraklama dönemine girdi. Çalışma yapabilecek kişi ve kurum sayısında artış olmasına rağmen yayın sayılarımızda artış izlenmemekte. Daha da önemlisi bizim araştırmalarımızın etkisini gösteren verilerin eksikliği nedeni ile yapılan çalışmalarımızın evrensel bilim camiasında etkilerini görememekteyiz. Ülkemizde araştırmaların büyük bir kısmı üniversitelerde yapılmakta. Halbuki Amerika, Japonya gibi diğer ülkelere bakıldığında üniversite dışı kurumların ve endüstrinin yenilikçi araştırmalara katkısı çok büyük. Bu görev sadece üniversitelere bırakılmamalı.
Yapılan çalışmalarda etik kurallara ne ölçüde uyuluyor?
Etik kurallar gerçekten çok önemli. Bütün dünyada giderek daha fazla dikkati çekmekte. Örneğin Amerika, Japonya ve Kore’de çok öncü ve parlak görülen araştırmaların sonradan bakıldığındında etik açıdan sorunlu olduğu görüldü. Çalışmaların geri çekilmesi ve ödeneklerin geri alınması konusu gündemde. Bilimsel araştırmaların gelişmesinde etiğin yeri bu nedenle çok önemlidir.
Genç bilim insanları etik değerleri nerede ve ne zaman öğrenmelidir?
Bizim her basamakta etiği öğrencilere anlatmamız lazım. Tıp Fakültesi 1. Sınıtfta bu konudaki eğitimimizi veriyoruz. Fakat doktora ve master eğitimleri gibi her aşamanın başlangıcında bu eğitimin zorunlu hale getirilmesi gerekir. Etik ihlali; bilgisizlik nedeni ile yapılmakta. Bu nedenle gençlere bu kuralların anlatılması ve araştırmaların her basamakta denetlenmesi lazım.
Prof. Dr. Şevket Ruacan’a katkılarından dolayı teşekkür ederiz.
