Maternal infeksiyon ve sepsis, tüm dünyada özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde başlıca anne ölümü ve ağır hastalık nedenleri arasında yer almaktadır. İnfeksiyon önleme ve yönetimine yönelik kanıta dayalı önerilerin tutarsız biçimde uygulanması ile maternal sepsisin tanı ve tedavisindeki gecikmeler, önlenebilir ölümlerin sayısını arttırmaktadır. Çok bileşenli bir müdahale programı olan APT-Sepsis (Maternal Sepsisin Aktif Önlenmesi ve Tedavisi) programını değerlendirmek amacıyla küme randomize bir çalışma yürütülmüş. Bu program sağlık hizmeti sunucularının üç hedefe ulaşmasını desteklemek amacıyla tasarlanmış: (i) WHO el hijyeni standardlarına uyum, (ii) maternal infeksiyon önleme ve yönetimine ilişkin kanıta dayalı uygulamaların benimsenmesi ve (iii) sepsisin erken tanınması ile FAST-M tedavi demetinin (sıvı, antibiyotik, kaynak kontrolü, gerekirse transfer ve monitörizasyon) kullanımı. Kontrol grubuna yalnızca standard bakım ile kılavuz dağıtımı uygulanmış. Primer sonlanım noktası; gebe olan veya yakın zamanda gebe kalmış kadınlarda infeksiyonla ilişkili anne ölümü, infeksiyonla ilişkili yaşamı tehdit eden olay (yaşamı tehdit eden komplikasyondan sağ kurtulan olgular) veya ağır infeksiyonlu hastalığın (derin cerrahi alan infeksiyonu, derin perineal infeksiyon veya vücut boşluğu infeksiyonu) birlikte görülme sıklığı olarak belirlenmiş.
Malavi ve Uganda’da 59 sağlık tesisi (deneme süresince bu tesislerde 431 394 kadın doğum yapmış) müdahale grubuna (30 küme) veya standard bakım grubuna (29 küme) randomize edilmiş. Primer sonlanım noktasına ait olay, müdahale grubundaki hastaların %1.4’ünde, standard bakım grubundakilerin ise %1.9’unda gerçekleşmiş (RR 0.68; %95 GA: 0.55–0.83; p<0.001). Bu etki, ülkeler arasında ve farklı büyüklükteki tesisler arasında genel olarak tutarlıymış ve zaman içinde de sürdürülmüş. Sonuç olarak APT-Sepsis programının uygulanması, standard bakıma kıyasla infeksiyonla ilişkili anne ölümünün, infeksiyonla ilişkili “ölümden kıl payı kurtulma” olayının veya infeksiyonla ilişkili ciddi hastalığın birleşik riskinde anlamlı azalmaya yol açmıştır.
Lissauer D, Gadama L, Waitt C, et al. A multicomponent intervention to improve maternal infection outcomes. N Engl J Med. 2026; 394 (17): 1685-95.
