Bu çalışma, HIV ile yaşayan bireylerde (PWH) antiretroviral tedavi (ART) sürecinde metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığının (MAFLD) gelişim ve progresyonuna etki eden risk faktörlerini belirlemeyi amaçlayan retrospektif bir analizdir. Metodolojik olarak, ART başlangıcından sonra 6 ay, 1, 1.5, 2 ve 3. yıllarda elde edilen klinik ve laboratuvar verileri değerlendirilmiş ve MAFLD ile ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulanmış.
Toplam 740 hastanın incelendiği çalışmada, MAFLD prevelansının, hepatik steatoz indeksi (HSI) ve Zhejiang Üniversitesi indeksi (ZJU) ile değerlendirildiğinde, ART süresinin uzamasıyla birlikte arttığı gösterilmiş; bu indekslerin sırasıyla ALT/AST oranı, vücut kitle indeksi ve diyabet varlığı gibi parametreleri (HSI) ile BMI, açlık glukozu, trigliserid düzeyi ve karaciğer enzimlerini (ZJU) içeren non-invaziv hesaplama yöntemleri olduğu not edilmiş. Bir yıl içinde %5-10 ve >%10 kilo artışı, yüksek BMI (≥24 kg/m²) ve trigliserid düzeyi (≥1.7 mmol/L) önemli bağımsız risk faktörleri olarak saptanmış; kadın cinsiyet, tip 2 diyabet ve önceden MAFLD varlığı da riski artıran diğer faktörler olarak kaydedilmiş. Buna karşılık ileri yaş (>65 yıl) ile AZT ve 3TC temelli tedaviler koruyucu bulunmuş.
Sonuç olarak, MAFLD sıklığının ART süresiyle arttığı ve özellikle kilo artışı ile yakından ilişkili olduğu; HSI ve ZJU gibi non-invazif indekslerin risk belirlemede etkin olduğu ve ART alan hastalarda düzenli kilo takibinin kritik öneme sahip olduğu ortaya konmuş.
Yuan R, Yan Y, Deng L, et al. Risk factors of metabolic dysfunction-associated fatty liver disease in people with HIV receiving antiretroviral therapy. AIDS. 2026; 40 (5): 558-66.
