2020-2021 döneminde 114 ülkenin antimikrobiyal dirençle ilgili Ulusal Eylem Planı (UEP) bir yönetişim çerçevesinde değerlendirilmiş ve dünya genelinde bu giderek kötüleşen küresel sağlık sorunu için ayrılan kaynaklarda önemli farklılıklar olduğu görülmüş. Bu sistematik yönetişim analizinde, antimikrobiyal dirençle ilgili tüm kamuya açık UEP’leri belirlemek için, dil kısıtlaması olmaksızın, başlangıcından 1 Nisan 2023 tarihine kadar 10 veri tabanı araştırılmış. Ülke puanlarını ölçmek üzere sayısal bir sistem geliştirilmiş, 0 ile 100 arasında ülke puanları oluşturmak için temel bileşen analizi uygulanmış. Önceki rapora göre (2020-2021) daha fazla ülke ve bölge dahil edilmiş. Yönetişim puanları ülkeler arasında farklılık göstermiş; Norveç en yüksek puanı (100 puan) alırken, Cibuti en düşük puanı (0 puan) almış. Genel olarak, yüksek gelirli ülkelerde (ör. Fransa, ABD, İngiltere, İsveç ve Danimarka) daha yüksek puanlar görülürken, düşük gelirli ülkelerde daha düşük puanlar görülmüş. Yüksek gelirli bölgeler yönetişim alanlarında iyi performans gösterirken, diğer bölgelerde (ör. Libya, Orta Afrika Cumhuriyeti, Güney Sudan ve Seyşeller) daha düşük performans görülmüş. İlaca dirençli infeksiyon yükünün düşük olmasıyla en güçlü korelasyon gösteren alanlar infeksiyon önleme ve kontrolü ile sürveyans ve yönetimmiş. Antimikrobiyal dirence yönelik küresel tepki, ülkelerin gelir düzeyinden büyük ölçüde etkilenmiş ve antimikrobiyal direnç yönetişimi kapasitesindeki eşitsizlikleri ortaya koymuş. Düşük gelirli bölgelerdeki düşük puanların, muhtemelen kamu sağlığı için daha az harcama ve temiz su ve sanitasyona daha az erişim gibi sistemik zorlukları yansıttığı belirtilmiş. UEP’lerin tasarımında ve uygulanmasında, özellikle infeksiyon önleme ve kontrolünü iyileştiren önlemler, antimikrobiyal kullanımına yönelik sürveyans sistemleri ve yönetim programları gibi uygulamalara öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmış.
Patel J, Moghaddam SS, Ranganathan S, et al. Global policy responses to antimicrobial resistance, 2021-22: a systematic governance analysis of 161 countries and territories. Lancet Infect Dis. 2026; 26 (1): 55-66.
