İnsanlarda Lyme Hastalığı Aşısı: VLA15 ile Korunmada Yeni Dönem
Lyme hastalığının görülme sıklığı ve coğrafi yayılımı özellikle Kuzey Amerika ve Avrupa’da giderek artarken, günümüzde insanlarda kullanıma sunulmuş bir Lyme aşısı bulunmamaktadır. Bu derlemede, Lyme hastalığının epidemiyolojisi ve aşı çalışmalarının geçmişi ele alınarak, klinik geliştirme açısından en ileri aşamadaki aday olan VLA15 değerlendirilmiş. VLA15, Borrelia burgdorferi sensu lato’nun kene içerisinde eksprese ettiği OspA proteinini hedefleyen ve Kuzey Amerika ile Avrupa’daki başlıca altı OspA serotipine karşı bağışıklık oluşturmak üzere tasarlanmış hekzavalan bir aşıdır. Aşıyla oluşan anti-OspA antikorları, kene kan emerken bakterinin keneden insana geçişini engellemeyi amaçlamaktadır.
Faz 1 ve 2 çalışmalarında VLA15’in genel olarak iyi tolere edildiği ve altı OspA serotipinin tamamına karşı güçlü antikor yanıtı oluşturduğu gösterilmiş. En sık bildirilen reaksiyonlar enjeksiyon yerinde ağrı ve hassasiyet ile kas ağrısı ve baş ağrısı olup çoğunlukla hafif-orta şiddetteymiş. Üç dozluk başlangıç şemasından sonra uygulanan dördüncü doz antikor düzeylerini belirgin şekilde artırmış, ancak zamanla antikorların azalması yıllık rapel doz gereksinimini gündeme getirmiş. VLA15 halen Faz 3 aşamasındaymış. Yaklaşık 9400 katılımcının yer aldığı VALOR çalışması Avrupa, ABD ve Kanada’da beş yaş ve üzerindeki bireylerde aşının etkinlik ve güvenliğini değerlendiriyormuş; ayrıca yaklaşık 3500 çocuk ve adölesanın dahil edildiği ayrı bir Faz 3 güvenlilik çalışması yürütülüyormuş. Araştırmacılar, Faz 3 sonuçlarının olumlu olması halinde VLA15’in Lyme hastalığının önlenmesinde önemli bir koruyucu seçenek olabileceğini belirtmiş.
Simon R, Lamberth E, Stark JH, Skinner JM. A human Lyme disease vaccine: two steps forward on the path to prevention. Expert Rev Vaccines. 2026;25(1):2607482.
Makale İçin Tıklayınız