2017 DSÖ Bakteriyel Öncelikli Patojenler Listesi (BPPL), antibiyotiğe dirençli patojenlere karşı küresel politika, araştırma-geliştirme ve yatırımlara yön veren temel bir halk sağlığı aracı olmuş ve yayımlanmasından bu yana öncelikli patojenleri hedefleyen en az 13 yeni antibiyotik onaylanmıştır. 2024 BPPL, yeni veri ve kanıtları dahil ederek önceki sınırlılıkları giderip önceliklendirmeyi geliştirmeyi amaçlamış. Çok kriterli karar analizi çerçevesinde 24 antibiyotik-dirençli bakteri; mortalite, ölümcül olmayan hastalık yükü, insidans, 10 yıllık direnç eğilimleri, önlenebilirlik, bulaşabilirlik, tedavi edilebilirlik ve antibakteriyel geliştirme hattının durumu olmak üzere sekiz kritere göre, mevcut kanıt ve uzman görüşüne dayanarak puanlanmış. Kriter ağırlıkları, 100 uluslararası uzmana uygulanan ikili karşılaştırmalı tercih anketiyle belirlenmiş; her patojen için %0–100 aralığında toplam puan hesaplanmış, alt grup ve duyarlılık analizleriyle sıralamanın istikrarı test edilmiş ve bağımsız danışma grubu incelemesi sonrası patojenler çeyreklik sisteme göre kritik, yüksek ve orta öncelik düzeylerine ayrılmış. Toplam puanlar %84 ile %28 arasında değişmiş; antibiyotiğe dirençli Gram-negatif bakteriler ve rifampisine dirençli Mycobacterium tuberculosis en yüksek çeyrekte yer almış. Toplum kökenli infeksiyon etkenleri arasında florokinolone dirençli Salmonella enterica serotip Typhi, Shigella spp. ve Neisseria gonorrhoeae öne çıkmış; ayrıca listede Pseudomonas aeruginosa ve Staphylococcus aureus yer almış. 2024 BPPL; özellikle Gram-negatif bakterilerin ve rifampisine dirençli M. tuberculosis’in süregelen tehdidini ve mevcut antibakteriyel geliştirme hattının sınırlılıklarını vurgulayarak, araştırma-geliştirme yatırımlarının önceliklendirilmesi, yeni antibakteriyellere sürdürülebilir yatırım yapılması, mevcut ilaçlara eşit erişimin artırılması, aşı kapsamının genişletilmesi ve infeksiyon önleme-kontrol önlemlerinin güçlendirilmesi gereğini ortaya koymuş.
Sati H, Carrara E, Savoldi A, et al. The WHO Bacterial Priority Pathogens List 2024: a prioritisation study to guide research, development, and public health strategies against antimicrobial resistance. Lancet Infect Dis. 2025; 25 (9): 1033-43.
Makale İçin Tıklayınız